Yaz İshalinde Kritik Hata Uzmanlardan Uyarı Geldi
Yaz ishalleri çocuklarda sıvı ve mineral kaybı riski taşıyor. Uzman Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, ailelerin sık yaptığı kritik bir hatayı ve doğru tedavi yöntemlerini açıkladı.
Sıcak havaların etkisiyle artan yaz ishalleri, özellikle çocuklu aileler için endişe verici olabiliyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, ishalin kendisinden çok yol açtığı sıvı ve mineral kaybının çocuklar için risk taşıdığını belirtti. Uzman, ailelerin bu süreçte sıkça yaptığı bir hataya dikkat çekti.
Yaz İshalinin Nedenleri ve Riskleri
Yaz aylarında rotavirüs, norovirüs ve adenovirüs gibi virüsler çocuklarda ishal, kusma ve karın ağrısına neden olabiliyor. Sıcak hava, gıdaların bozulma hızını artırırken, açıkta satılan gıdalar, yetersiz yıkama, güvensiz içme suları ve kalabalık ortamlar da riski yükseltiyor. Doç. Dr. Varkal, her ishalin ‘üşütme’ olmadığını ve antibiyotik gerektirmediğini vurguladı.
İshal ve kusma sırasında vücut sadece su değil, sodyum, potasyum ve bikarbonat gibi hayati mineralleri de kaybeder. Bu nedenle sadece su içirmek yetersiz kalabilir. Eczanelerde bulunan oral rehidrasyon sıvıları, kaybedilenleri yerine koymak için özel olarak hazırlanmıştır. Çocuk kusuyorsa, sıvı alımına küçük yudumlarla ve sık aralıklarla başlanmalıdır.
Asitli, gazlı ve aşırı şekerli içecekler ishali artırabilir. Sporcu içecekleri de kaybedilen sıvı ve mineralleri doğru oranda yerine koymada yetersizdir. Beslenme ise kesilmemeli, çocuk tolere edebildiği sürece anne sütü, mama, yoğurt, çorba, pirinç gibi hafif gıdalarla desteklenmelidir.
Ailelerin Sık Yaptığı Hatalar
Ailelerin en yaygın hatası, ishali hemen kesmeye çalışmaktır. Oysa ishal, vücudun mikrobu uzaklaştırma mekanizmalarından biridir. Kanlı ishal, yüksek ateş veya şiddetli karın ağrısı gibi durumlarda hekim önerisi olmadan ishal kesici ilaç kullanılmamalıdır.
Gereksiz antibiyotik kullanımı bağırsak florasını bozabilir ve direnç gelişimine yol açabilir. Antibiyotik kararı, dışkıda kan, yüksek ateş, ağır klinik tablo gibi durumlarda hekim tarafından verilmelidir. Probiyotikler ve çinko desteği ise hekim tavsiyesiyle kullanılmalıdır.
Aşağıdaki durumlarda acil tıbbi yardım alınmalıdır: çocukta aşırı halsizlik, uykuya meyil, belirgin huzursuzluk, ağız ve dil kuruluğu, çökmüş gözler, gözyaşı olmaması veya belirgin idrar azalması. 6-8 saatten uzun süredir idrar yapmayan çocuklarda dikkatli olunmalıdır.
Dışkıda kan veya mukus, yüksek ateş, kusma nedeniyle sıvı alamama, artan karın ağrısı, çok sık ve bol dışkılama, 6 aydan küçük bebekler, kronik hastalıklar veya bağışıklık sistemi sorunları varlığında da hekime başvurulmalıdır. İshal 7-10 günden uzun sürerse veya tekrarlarsa değerlendirme şarttır.
Temel korunma yöntemi hijyendir. Eller düzenli yıkanmalı, sebze ve meyveler iyi yıkanmalı, gıdalar iyi pişirilmeli ve açıkta satılan yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Havuz hijyenine dikkat edilmeli, rotavirüs aşısı ihmal edilmemelidir.
Yaz ishallerinde tedavi, antibiyotik yerine doğru sıvı desteği, beslenme ve yakın izlemdir. Çocuk iyi görünüyorsa, sıvı alabiliyor ve idrar yapıyorsa evde takip edilebilir. Ancak sıvı kaybı belirtileri, kanlı dışkı, yüksek ateş veya genel durumda bozulma varsa zaman kaybetmeden hekime başvurulmalıdır.
Yorum Yap