Hürmüz Boğazı Gerilimi Petrol Fiyatlarını Yükseltiyor Enerji Piyasalarında Hareketlilik Sürüyor

Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerde yaşanan aksaklıkların süreceği beklentisi ve enerji arzına dair endişeler, son 5 haftada petrol fiyatlarında belirgin bir artışa neden oldu. Uluslararası referans kabul edilen Brent ham petrolün varil fiyatı, 27 Şubat’ta 72,48 dolardan işlem görürken, 2 Nisan’da 109,24 dolara yükseldi. Batı Teksas (WTI) türü ham petrol ise aynı dönemde 67,02 dolardan 111,54 dolara çıktı.

İran ile ABD-İsrail arasındaki artan gerilim, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı çevresinde deniz güvenliği krizini tetikledi. Bu kritik noktadaki olası kesintiler, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkilemeye devam ediyor.

Jeopolitik Gelişmeler ve Açıklamalar Fiyatları Etkiliyor

Çatışmaların 5. haftasına girilirken, farklı ülkelerin yetkililerinden gelen açıklamalar piyasalardaki belirsizliği artırarak fiyat hareketliliğinde etkili oldu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, NATO müttefiklerinden beklenen desteği görmediklerini belirterek ittifakın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

The Wall Street Journal’ın haberine göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Hürmüz Boğazı’nın zorla açılması için savaşa dahil olmaya hazırlandığı iddia edildi. ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran’ın ateşkes talebinde bulunduğunu ancak bunu Hürmüz Boğazı’nın açılmasının ardından değerlendireceklerini savundu. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi bu iddiaları yalanlarken, İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, Hürmüz Boğazı’nın asla açılmayacağını ve herhangi bir müzakere olmadığını belirtti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran’daki gelişmelerin petrol ve doğal gaz sevkiyatını etkilediğini ve Rusya’nın alternatif güvenli sevkiyat güzergahları sunabileceğini söyledi. Trump, Beyaz Saray’daki konuşmasında İran’daki askeri hedeflerin tamamlanmak üzere olduğunu ve önümüzdeki haftalarda sert bir darbe indirileceğini ifade etti. Bu açıklamaların ardından Brent ve WTI petrol fiyatları yükselişe geçti.

Petrol fiyatlarındaki artış, enerji hisselerine de yansıdı. Exxon Mobil ve Chevron gibi ABD’li enerji şirketlerinin hisseleri değer kazandı.

Savaş Sürecinde Petrol Fiyatlarındaki Değişimler

Saldırılar sonrası ilk işlem günü olan 2 Mart’ta Brent petrol 82,37 dolara kadar yükselerek yüzde 7,3 artışla 77,74 dolardan kapandı. İran’ın misillemeleri, sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması ve bazı üreticilerin güvenlik endişeleriyle üretimlerini kısmaları arz endişelerini derinleştirdi. ABD’nin Hint rafinerilerine Rus petrolü alımı konusunda muafiyet tanımasına rağmen Brent petrol 6 Mart’ta 94,64 dolara kadar çıktı.

Savaşın ikinci haftasında Brent petrolün varil fiyatı 9 Mart’ta 119,5 dolara kadar yükselerek son 1,5 yılın en yüksek seviyesini gördü. Fiyatlar, 13 Mart’ta 103,14 dolardan, 20 Mart’ta 106,41 dolardan ve 27 Mart’ta 112,57 dolardan işlem gördü. 5. haftanın sonunda Brent 109,24 dolardan günü tamamladı. WTI ise ilk haftanın sonunda 90,90 dolardan başlayarak 5. haftanın sonunda 111,54 dolara ulaştı.

Doğal Gaz ve Kömür Fiyatları da Jeopolitik Risklerden Etkilendi

Petrol sahaları ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerindeki hasar ile Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, küresel enerji tedarikinde aksamalara yol açtı. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın Ras Laffan tesislerindeki üretimi durdurması, küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini etkileme riski taşıdı.

Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları, jeopolitik risklerle sert hareketler sergiledi. Mayıs vadeli TTF kontratı, 27 Şubat’ta 31,51 avro iken, 2 Mart’ta 43,23 avroya yükseldi. 13 Mart’ta 49,69 avrodan haftayı tamamlayan gaz fiyatları, 19 Mart’ta 61,81 avroya kadar çıkarak rekor kırdı. 5. haftanın sonunda 50,04 avrodan işlem gören gaz fiyatları, 27 Şubat’tan bu yana yüzde 58,8 arttı.

2 Nisan’da Hürmüz Boğazı’ndan ilk kez bir LNG tankeri geçti. BAE’nin Fateh Petrol Sahası’ndan yola çıkan Panama bayraklı SOHAR LNG tankeri, boğazı geçerek Umman Körfezi’ndeki Kalhat terminaline doğru ilerledi.

Kömür piyasasında da fiyatlar yükseldi. Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür mayıs vadeli kontratı, 27 Şubat’ta 118,5 dolarken, 2 Mart’ta 128,7 dolara çıktı. 20 Mart’ta 146,5 dolara kadar yükselen kömür fiyatları, 2 Nisan’da 137,9 dolardan işlem görerek saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 16,4 arttı.

• #Hürmüz Boğazı
• #Petrol Fiyatları