Hürmüz Boğazı’nda Yaklaşık 1900 Gemi Mahsur Kaldı
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından bölgede yaklaşık 1900 gemi mahsur kaldı. Küresel ticarette önemli aksaklıklar yaşanıyor.
İran, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı ortak saldırılara misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı bu ülkelerle bağlantılı ticari gemilere kapattı. Bu kararın ardından, 20-22 Mart itibarıyla Basra Körfezi ve çevresinde yaklaşık 1900 gemi mahsur kaldı. Bölgedeki deniz trafiği durma noktasına geldi.
Anlık gemi takip şirketi MarineTraffic verilerine göre, mahsur kalan gemilerin 324’ü dökme yük gemisi, 315’i petrol/kimyasal ürün ve 211’i ham petrol tankeri olarak kaydedildi. Veri analitik şirketi Vortexa, bu tankerlerde yaklaşık 190 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü bulunduğunu belirtti.
İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, Hürmüz Boğazı’nın durumunun eskisine dönmeyeceğini açıkladı. Zülfikari, “Bu kurallar oldukça açıktır. Bağlantılı hiçbir unsurun geçiş hakkı yoktur. Boğazdan kimin geçip geçmeyeceğine biz karar veririz.” ifadelerini kullandı.
İran, ABD ve İsrail dışındaki ülkelerin, “İran’a karşı saldırgan eylemlere katılmamaları veya bunları desteklememeleri ve ilan edilen güvenlik düzenlemelerine tam olarak uymaları koşuluyla” Boğaz’dan geçebileceklerini duyurdu. Bu durum, küresel denizcilik sektöründe belirsizliği artırdı.
Küresel Ticaret ve Navlun Fiyatları Etkilendi
Hapag-Lloyd gibi dünyanın önde gelen konteyner taşımacılık şirketlerinden Almanya merkezli firma, devam eden gerilim nedeniyle 6 gemisinin Basra Körfezi’nde hareket edemediğini bildirdi. Bu durum, küresel tedarik zincirleri üzerinde baskı oluşturuyor.
Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) Deniz Taşımacılığı Analiz Müdürü Filipe Gouveia, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik durmasının navlun fiyatlarını etkilediğini belirtti. Gouveia, özellikle tanker piyasasında belirgin artışlar yaşandığını kaydetti.
Gouveia’nın açıklamasına göre, 27 Şubat-20 Mart döneminde Baltık Kirli Tanker Endeksi yüzde 49, Baltık Temiz Tanker Endeksi ise yüzde 78 yükseldi. Konteyner piyasasında da yakıt maliyetlerindeki sıçrama ve acil yakıt ek ücretleri nedeniyle fiyatlar arttı.
Alternatif Güzergahlar Yetersiz Kalıyor
Filipe Gouveia, normal koşullarda küresel deniz petrol ihracatının yüzde 30’u, kuru yük taşımacılığının yüzde 4’ü ve konteyner hacminin yüzde 3’ünün Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini hatırlattı. Basra Körfezi ihracatının sadece bir kısmının alternatif kaynaklarla ikame edilebileceğini vurguladı.
Gouveia, alternatif kara yollarının bölgenin normal kargo hacmini karşılayacak yeterli kapasiteye sahip olmadığını ifade etti. Dünyadaki tanker filosunun yaklaşık yüzde 5,5’i ile konteyner ve kuru yük filolarının yüzde 1,5’inin Basra Körfezi içinde mahsur kaldığı tahmin ediliyor.
Yorum Yap